Η Λένα Σάρδη (Πρόεδρος ΧΕΝ Ζακύνθου )μιλά ΕΚΤΕΝΩΣ , στο IonianRadio.gr για τα Θεοφάνεια μέσα από τα ΈΘΙΜΑ ΤΗΣ ΖΑΚΥΝΘΟΥ, για τον Σταυρό που δεν πετιέται , αλλά βαπτίζει τη θάλασσα τοποθετημένος επάνω σε ένα κοντάρι, για το μαντήλι που βουτούν στη θάλασσα οι πιστοί και πλένουν τα μάτια τους, για τον στολισμό των ναών, καθώς και για την λιτανεία την παραμονή των Φώτων , τον εορταστικό χαιρετισμό του Δεσπότη από το μπαλκόνι του Μητροπολιτικού Μεγάρου και τα κάλαντα από πολυμελή χορωδία
"Σαν Λένα πια είμαι το άτομο που σέβεται την παράδοση και θυμάται τα έθιμα , το αίτημα μου είναι να διαφωτιστεί η νέα γενιά και να μη ξεχαστούν τα ήθη και έθιμα του τόπου μας. Εγώ πάντα θα λέω αυτά που θυμάμαι, που γνωρίζω, που έζησα από τα παιδικά μου χρόνια. Σκοπός μου είναι να βοηθάω τα νεότερα μέλη της ΧΕΝ .
Θέλω να μιλάμε στον ενικό. Νιώθω πιο ζεστά πιο οικεία. Θα στείλω στους ακροατές σας 2023 ευχές για τον καινούργιο χρόνο. Στη συνέχεια θα σας ψάλλω τα κάλαντα των φώτων που θα ακούσουμε τη παραμονή των Θεοφανείων από τα παιδιά.
Σήμερα τα φώτα κι ο φωτισμός
η χαρά μεγάλη κι ο αγιασμός.
Κάτω στον Ιορδάνη τον ποταμό
κάθετ' η κυρά μας η Παναγιά.
Καλημέρα, καλησπέρα.
Καλή σου μέρα αφέντη με την κυρά. (x2)
Όργανo βαστάει, κερί κρατεί
και τον Αϊ-Γιάννη παρακαλεί.
Άϊ-Γιάννη αφέντη και βαπτιστή
βάπτισε κι εμένα Θεού παιδί.
Ν' ανεβώ επάνω στον ουρανό
να μαζέψω ρόδα και λίβανο.
Την παραμονή το πρωί στις 7 γίνεται ο πρώτος αγιασμός και μετά ο κάθε ιερέας περνάει από όλα τα σπίτια που θα ακουστεί το απολυτίκιο:
Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε
η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις
του γαρ Γεννήτορος η φωνή προσεμαρτύρει Σοι
αγαπητόν Σε Υιόν ονομάζουσα
και το Πνεύμα εν είδει περιστεράς
εβεβαίου του λόγου το ασφαλές
Ο επιφανής Χριστέ ο Θεός
Και τον κόσμον φωτίσας δόξα Σοι.
Στο εικονοστάσι η κάθε νοικοκυρά έχει νεραντζόφυλλα και ένα νεράντζι. Το απόγευμα στις 6 γίνεται ο όρθρος των Θεοφανείων όπου πρωτοστατεί ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Ζακύνθου Διονύσιος. Μετά θα ψάλλουν τα κάλαντα στον Σεβασμιότατο και εκείνος θα απευθύνει εόρτιο μήνυμα στο εκκλησίασμα, αφού προηγηθεί χορωδία από καλλίφωνους ζακυνθινούς.
Τελειώνοντας η λειτουργία ξεκινάει μπροστά η φιλαρμονική ακλουθεί το ιερατείο και οι επίσημοι και πηγαίνουν στο Μητροπολιτικό Μέγαρο
Οι χριστιανοί περιμένουμε να ακούσουμε τα παραδοσιακά κάλαντα και στη συνέχεια βγαίνουν στο μπαλκόνι, όπου ο Σεβασμιότατος θα πει ένα μήνυμα για την άγια αυτή ημέρα.
Θα πάμε στο στολισμό των εκκλησιών. Στην κάθε εκκλησία μπαίνοντας, επάνω σε ένα βάθρο υπάρχουν οι κολυμπήθρες με το νερό που θα αγιαστεί την ημέρα των Θεοφανείων, τα εκκλησιαστικά βάζα έχον νεράντζια και νεραντζόφυλλα. Τα φυτά αυτά λέγονται σπάθες. Επάνω υπάρχει το εικόνισμα με τη βάπτιση, το Ευαγγέλιο . αυτά θα τα δούμε ανήμερα. Οι τσούφες αυτές έχουν ένα συμβολισμό. Την ώρα που γίνεται η ιερά μυσταγωγία της βαπτίσεως, ακούμε το απολυτίκιο «Εν Ιορδάνη», πολλοί βουτάνε αυτές τις τσούφες στη θάλασσα και τις παίρνουν σπίτι τους για το καλό.
Τον αγιασμό τον φέρνουμε σπίτι μας και τον φυλάμε σε γυάλινο βαζάκι και αγιάζουμε.
Ο Δεσπότης μας, κρατάει την αγιαστούρα, έχει διάφορα λουλουδάκια της εποχής, όπως λεβάντα και μανουσάκια. Έχουν φτιαχτεί και άλλες αγιαστούρες, που μετά τον αγιασμό θα δώσει από μία στο βουλευτή, στο δήμαρχο την αντιπεριφερειάρχη, προς φώτιση για καλό του τόπου μας.
Τώρα πάμε στη βάπτιση. Ανήμερα θα γίνει στην αποβάθρα, δηλαδή απέναντι από το τελωνείο. Στολίζουν και εδώ το χώρο με τσουφες από νεράντζια. Ο Σεβασμιότατος δεν ρίχνει το Σταυρό, είναι επάνω σε ένα κοντάρι και τον βουτάει στο νερό . Εκεί βουτάνε τα παιδιά για την ευλογία και γύρω γύρω υπάρχουν βαρκούλες.
Πολλοί παίρνουν το μαντήλι τους, το βουτάνε στη θάλασσα και αυτό είναι καλός οιωνός για την προστασία των ματιών μας , της ψυχής και του σώματος.
Η γνωριμία μου μαζί σου ήταν το 1996 για την γιορτή της μητέρας. Έκανα μία εκπομπούλα τότε με παραμύθια για παιδιά και έκανα τα ΓΛΥΚΑ ΝΑΝΟΥΡΙΣΜΑΤΑ ΜΕ ΤΗΝ ΝΟΝΑ ΛΕΝΑ, τώρα τα δύο χρόνια με τον covid. Ήταν μία εκπομπούλα περιορισμένου χρόνου.
Ευχαριστώ για την επικοινωνία και εύχομαι σε όλο τον κόσμο αγάπη ειρήνη".
ΟΛΟΚΛΗΡΗ Η ΕΚΠΟΜΠΗ ,ΕΔΩ
